اجرای پلههای با فرم پیچ، به دلیل ماهیت هندسی خاص و فضای محدودی که اشغال میکنند، یکی از حساسترین بخشهای مهندسی معماری و سازه است. کوچکترین خطا در محاسبات اولیه یا عدم برداشت صحیح اطلاعات از محل پروژه، میتواند منجر به مشکلاتی نظیر عدم تطابق پله با فضای موجود، شیب غیراستاندارد و مشکلات دیگری شود.
برای جلوگیری از هرگونه خطای محاسباتی و اجرایی، پیش از آغاز طراحی و ساخت پله پیچ، مهندسان و طراحان باید مجموعه دقیقی از اطلاعات را از محل پروژه برداشت کنند. در این مقاله به صورت تفصیلی به بررسی برخی از این اطلاعات حیاتی میپردازیم.
- اندازهگیری دقیق ارتفاع (کف تا کف تمامشده)
مهمترین پارامتر در طراحی هر پلهای، ارتفاع دقیق مسیر است. این برداشت نباید صرفا از روی نقشهها انجام شود، بلکه باید در محل پروژه و با در نظر گرفتن شرایط واقعی اندازه گیری شود.
– ارتفاع کف پایین تا کف بالا: ارتفاع کف پایین تا کف بالا از جمله ابعاد مهمی است که باید بر اساس تراز نهایی کف تمامشده محاسبه شود. این موضوع بهویژه زمانی اهمیت دارد که پلیتها پیش از اجرای نازککاری نصب میشوند. در چنین شرایطی، اگر ساختمان هنوز در مرحله سفتکاری باشد، لازم است ضخامت نهایی کفسازی شامل ملات، سنگ، سرامیک، پارکت یا سایر پوششها در طبقه پایین و بالا مشخص شود و در اندازهگیریها اعمال گردد. همچنین در محاسبات مربوط به تعداد پلهها، ساخت نرده و سایر جزئیات اجرایی، ملاک نهایی باید کف تمامشده باشد، نه تراز خام سازه.
- ابعاد بازشو (وید) و هندسه سقف
فضایی که سقف برای عبور پله شکافته شده است، بازشو یا وید (Void) نامیده میشود. شکل و ابعاد این بازشو مستقیما تعیینکننده شعاع پله پیچ است.
– قطر یا ابعاد دقیق بازشو: بازشو ممکن است دایرهای، مربعی یا مستطیلی باشد. پله پیچ باید به گونهای طراحی شود که فاصله استانداردی بین لبه پله و دیوارههای بازشو برای جلوگیری از گیر کردن دست افراد (هنگام استفاده از نرده) وجود داشته باشد.
- موقعیت نقاط شروع و پایان (زوایای ورود و خروج)
پله پیچ مانند یک استوانه است که از یک نقطه در پایین شروع شده و در نقطهای دیگر در بالا به پایان میرسد.
– نقطه شروع (کف طبقه پایین): باید بررسی شود که آیا در نقطه شروع، مانعی مانند درب ورودی، پنجره، مسیر تردد اصلی وجود دارد یا خیر.
– نقطه پایان (کف طبقه بالا): خروجی پله باید در فضایی امن باشد.
– زاویه چرخش کل پله بر اساس موقعیت ورود و خروج تعیین میشود.
- کنترل ارتفاع سرگیر (Headroom)
یکی از مشکلات شایع در برخی از انواع پلههای پیچ، برخورد سر افراد با لبه بازشوی سقف در هنگام بالا رفتن یا پایین آمدن است. هنگام برداشت اطلاعات، باید شبیهسازی ذهنی و محاسباتی انجام شود تا مطمئن شویم در نقطهای که کاربر دقیقاً زیر لبه سقف قرار میگیرد، حداقل فاصله عمودی رعایت شده باشد.
- شرایط سازهای و نقاط اتکای پله
پله پیچ باید در جای خود کاملا محکم و بدون لرزش باشد. برای این منظور، تیم اندازهگیری باید ساختار محیط را بررسی کند:
– آیا کف ساختمان توانایی تحمل وزن متمرکز ستون مرکزی پله را دارد؟ هیچگونه لوله پکیج یا سایر لولههای تاسیساتی، نباید از فضای زیرین پلیتهای راه پله عبور داده شود.
- محدودیتهای حمل و نصب قطعات
طراحی پله پیچ یک بحث است و انتقال آن به داخل ساختمان بحثی دیگر. در زمان بازدید از پروژه، مهندس باید مسیرهای دسترسی را بررسی کند:
– آیا عرض دربهای ورودی، راهروها و راهپلههای موجود اجازه ورود قطعات بزرگ را میدهد؟
- کاربری فضا و کاربران نهایی
برداشت اطلاعات تنها مختص به ابعاد فیزیکی نیست. باید از کارفرما پرسیده شود که چه کسانی قرار است از این پله استفاده کنند؟
– اگر پله برای تردد روزانه افراد مسن یا کودکان است، شعاع پله باید بزرگتر و شیب آن ملایمتر در نظر گرفته شود.
– اگر از پله برای انتقال وسایل حجیم استفاده میشود، عرض مفید عبوری باید افزایش یابد.
در نهایت، ترکیب این برداشتهای دقیق میدانی با نرمافزارهای مهندسی، تضمینکننده ساخت پله پیچی است که علاوه بر زیبایی، از ایمنی و کارایی بالایی برخوردار باشد.
بدون دیدگاه